Fintech và hành vi quản lý tài chính cá nhân trong nền kinh tế số: Phân tích khái niệm từ bối cảnh Việt Nam

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích vai trò của Fintech trong
việc định hình hành vi quản lý tài chính cá nhân trong
nền kinh tế số thông qua cách tiếp cận khái niệm, kết hợp
Lý thuyết Hành vi Có kế hoạch (TPB) và Mô hình Chấp
nhận Công nghệ (TAM) để xây dựng khung phân tích đa
chiều. Kết quả cho thấy Fintech không chỉ là công cụ hỗ
trợ mà còn là “bộ khuếch đại hành vi”, vừa nâng cao hiệu
quả quản lý tài chính nhờ tính minh bạch, tiện lợi và tự
động hóa, vừa có thể làm gia tăng các quyết định tài
chính bốc đồng do giảm nhận thức về chi phí và khả
năng tự kiểm soát. Đồng thời, kiến thức tài chính và năng
lực số được xác định là các yếu tố điều tiết quan trọng
ảnh hưởng đến cách cá nhân sử dụng Fintech và kiểm
soát rủi ro hành vi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất
các mệnh đề khái niệm, nhấn mạnh tác động kép và phi
tuyến của Fintech, qua đó góp phần làm rõ hơn hành vi
tài chính trong bối cảnh số, đặc biệt tại các nền kinh tế
mới nổi như Việt Nam